|
|
Tansiyon
Sözlüğe bakıldığında basınç ve
gerginlik gibi anlamlara geldiği görülen tansiyon sözcüğü,
sağlık alanında önüne veya arkasına başka sözcük eklemeden
kullanıldığında, atardamarların içindeki kan basıncını ifade
eder. Damarın içinde kanın akabilmesi için belirli bir
basıncının olması gerekir.Bu basıncı, kalbin kasılmasıyla
kanı damarların içine pompalaması ve atardamarların
elastikliğiyle bu basıncı dengelemesi sistemleri oluşturur.
Kalp kasıldığı zaman atardamarların içine kanı belirli bir
basınçla pompalar. Bu sırada damar içindeki basınç en yüksek
düzeye ulaşır. Bu basınca tıpta sistolik basınç, halk
arasında büyük tansiyon adı verilir.
Kalbin gevşemesiyle, damar içine pompalanan kan durur. İşte
bu sırada devreye damarın elastikliği girer. Önce genişlemiş
olan damar, kana bir basınç uygulayarak kalbin gevşemesi
anında da kan akımını sağlar. İşte bu sırada oluşan en düşük
basınca da tıpta diastolik tansiyon, halk arasında da küçük
tansiyon denilir.
Bu basınç, 1 cm2 alanındaki cıva sütununun tabanına yaptığı
basınçla karşılaştırılarak belirtilir. Örneğin bir kişinin
tansiyonu 12 dediğimiz zaman, bu basınç 12 cm
yüksekliğindeki cıva sütununun tabanına yaptığı basınca
eşdeğerdir. Tıpta bu ölçüler, mm olarak belirtilir. Yani
halk arasında 12-14 gibi cm cinsinden söylenen ölçüler tıpta
120-140 gibi, mm cinsinden ifade edilir.
Normal tansiyon değerleri nelerdir?
Tıpta genel olarak herkesin bünyesinin farklı olduğunu
bilmek gerekir. Bu nedenle herkesin tansiyon ölçüm
değerlerinin aynı olması beklenemez. Bu nedenle bir kişide
tansiyonun yükselmiş ya da düşmüş olduğundan bahsedebilmek
için, herhangi bir şikayetinin ya da hastalığının olmadığı
dönemde tansiyonunun zaman zaman ölçülüp değerlerinin bir
kenara kaydedilmesi yararlıdır.
Herkesin tansiyon değerlerinin farklı olduğundan bahsettik
ama genel olarak normal kabul edilen sınırları da ihmal
etmemek gerekir.
Yapılan uzun araştırmalar sonucu, yaşın artışıyla küçük
değişmeler olmakla beraber sistolik (büyük) tansiyon için
120 ile 140, ya da Türkiye'de yaygın söylendiği gibi 12 ile
14 arası, diastolik (küçük) tansiyon için 70-90 ya da 7-9
arası olması halinde tansiyona bağlı olarak bir sağlık
sorunu riski doğmadığı belirlenmiştir.
Tansiyon nasıl ölçülür?
Tansiyon ölçmekte kullanılan değişik aletler bulunmaktadır.
En doğru ölçüm, zaman içinde ayarlarının değişmesi gibi bir
sorun olmadığı için, cıvalı aletlerle yapılırsa da bunların
kullanımı pek pratik olmadığı için diğer türdeki aletler
tercih edilmektedir.
Tüm aletlerde prensip aynıdır. Kola sarılan ve içine hava
gönderilerek basınç oluşturulan bir lastik torba (manşon),
bu torbaya hava göndermek için kullanılan bir pompa ve
lastik torbanın içindeki basıncı ölçen bir ölçü sistemi.
Ayrıca damarda oluşacak nabız seslerini dinlemek için bir
dinleme aleti (steteskop) da gereklidir.
Tansiyonu ölçülecek kişinin dinlenmiş ve sakin durumda
olması gerekmektedir. Hızlı bir yürüyüşün ardından tansiyon
ölçülmesi için bir süre dinlenmek gerekir. Rahat bir
koltukta otururken, tansiyon ölçülen kolun kalp hizasında
olmasına dikkat edilmelidir.
Böyle bir alet edindikten ve uygun ortamı sağladıktan sonra
aletin manşon kısmı tansiyonu ölçülecek kişinin kolunun üst
kısmına sarılır. Bu sırada, dirsek önü çukurunun tamamen
açıkta kalmasına ve giysilerin kolu sıkmamasına dikkat etmek
gerekir. Tansiyonu ölçülen kişi rahat bir şekilde ve kolu
kalp hizasında olacak şekilde otururken, pompa ile basınç
oluşturulmaya başlanılır. Aletin göstergesindeki rakam,
kişinin daha önceden bilinen tansiyon değeri varsa bunun
20-30 mm üzerine, böyle bir bilgi yoksa 150-160 mm civarına
kadar çıkartılır. Bu sırada dinleme aleti, dirsek önü
çukurunun gövdeye yakın kısmına konulup, hafifçe
bastırılarak (manşonun altına sıkıştırarak değil) nabız
sesleri olup olmadığı dinlenir. Eğer sesler varsa
kayboluncaya kadar basıncı arttırmak gerekir. Basın
kaybolduktan sonra aletin havası yavaşça indirilerek nabız
sesleri tekrar başlayıncaya kadar takip edilir. Seslerin ilk
duyulduğu sırada aletin göstergesinde okunan rakam sistolik
tansiyonu gösterir.
Sürekli dinlerken basınç azaltılmaya devam edilir. Seslerin
artık duyulmamaya başladığı sırada göstergedeki rakam da
diastolik tansiyonu gösterir.
Düşük Tansiyon Nedir?
Tıp dilinde hipotansiyon olarak adlandırılan düşük tansiyon,
belirli bir düzeye kadar sorun yaratmaz. Tam tersine
normalin biraz altında olması kalp-damar hastalıklarından
uzak daha sağlıklı bir yaşam sürme nedenidir.
Düşük tansiyonun sorun olduğu durum, sistolik tansiyonun çok
uzun süreler için 70 mm den düşük kalması halleridir. Böyle
hallerde şok durumundan söz edilir.
Düşük tansiyonun en sık rastlanan şekli ortostatik
hipotansiyondur. Kişinin oturur veya yatar durumda iken
nomal düzeylerde olan tansiyonunun, ayağa kalkılınca düşmesi
halidir. Bu durumda bir süre için beyine daha az kan
gideceği için geçici olarak denge ve şuur bozuklukları
ortaya çıkabilir. Sıvı kayıpları sırasında daha sık görülen
bu durum sıvı açığının kapatılmasına rağmen devam ediyorsa
veya yüksek tansiyon tedavisi altında olanlarda görülüyorsa
bir doktora başvurmak gerekecektir.
TEDAVİSİ MÜMKÜN OLAN BİR HASTALIKTIR...
HİÇ BİR
HASTALIK YOKTUR Kİ ŞİFASI OLMASIN, ÖLÜM HARİCİNDE!!!
0326 413 01 77
0532 631 86 79
0555 347 62 53
0542 215 54 72
Sağlıklı
Bir Yaşam Dileklerimizle...
|
